W mieście zachowało się wiele cennych zabytków przeszłości, jak
np. noclegi nad jeziorami, ruiny Złotej Bramy — pozostałość
po murach obronnych z czasów Jarosława Mądrego, sobór
św. Zofii — z freskami i mozaiką z XI i XII w. oraz złoconą kopułą
nad dzwonnicą z XVIII w. Opodal stoi pomnik Bohdana Chmielnickiego,
a w niedalekim sąsiedztwie —
zabytek architektury barokowej — cerkiew Andrejewska; nad brzegiem
Dniepru pomnik księcia Włodzimierza — dalej ciągną się parki i ogrody,
miejsca odpoczynku mieszkańców Kijowa i noclegi nad jeziorem.
Cennym zespołem zabytkowym jest Kijowsko-Pieczerska Ławra. Cen-
tralne miejsce zajmował sobór Uspieński (XI w.) zniszczony przez
hitlerowców. Troicka cerkiew z XI w. dominuje nad całym terenem.
Niedaleko Ławry, na stromych wzgórzach, roztacza się Park Bohaterów
Wojny 1941 — 1945 r., gdzie znajduje się grób Nieznanego Żołnierza.
Liczne muzea (Państwowe Muzeum Sztuki Ukraińskiej, Państwowe
Muzeum Historii USRR, Muzeum Tarasa Szewczenki i inne) oraz
teatry (Teatr Opery i Baletu im. T. Szewczenki, Akademicki Ukraiń-
ski Teatr Dramatyczny im. I. Franko) stwarzają doskonałą okazję
zapoznania się z przeszłością i bogatą kulturą ukraińskiego narodu.
Najbardziej atrakcyjne tereny turystyczno-wypoczynkowe rozciągają
się nad brzegiem Morza Czarnego, na półwyspie Krymskim.
Noclegi nad jeziorami. Morską podróż najlepiej rozpoczynać z Odessy.
Odessa — jedno z najpiękniejszych miast ZSRR jest ważnym portem czarno-
morskim, a także ośrodkiem przemysłowym i kulturalnym.
Za bohaterską postawę w latach ostatniej wojny Odessa otrzymała
tytuł miasta-bohatera.
W Odessie znajduje się wiele atrakcyjnych obiektów godnych zwie-
dzenia. Bulwar Nadmorski stanowi jeden z najciekawszych fragmentów
miasta; znany jest z tzw. „potiomkinowskich schodów" („Potiomkin" —
pancernik rosyjski, na którym 27 VI 1905 r. wybuchło powstanie mary-
narzy). Na uwagę zasługuje również pomnik Puszkina oraz Nieznanego
Żołnierza, który góruje nad parkiem im. T. Szewczenki. W 1963 r.
wzniesiono Pomnik Bohaterów — Potiomkinowców.
Wielką atrakcję miasta stanowi Teatr Opery i Baletu, gdzie dyrygo-
wali tak wybitni muzycy, jak Piotr Czajkowski, Mikołaj Rimski-Kor-
sakow oraz śpiewali Fiodor Szalapin i Antonina Nieżdanowa.
W Odessie i okolicy znajdują się pięknie położone uzdrowiska —
Arkadia, Wielka Fontanna, Złoty Brzeg — gdzie mieszczą się sanatoria
klimatyczne i balneologiczne.
W porcie statki pasażerskie zapewniają stałą komunikację z Krymem.
Bakczysaraj — stolica Chanatu Krymskiego — zwany miastem — muzeum,
jest malowniczo położony w górach. Posiada liczne zabytki przeszłości.
Do najciekawszych należy dawny pałac chanów (XVI w.), w którym
obecnie mieści się Muzeum Historyczno-Archeologiczne. Zespół zabu-
dowań pałacowych obejmuje kilka budowli: wieżę, meczet, harem oraz
ogrody.